Waarom één melding je concentratie langer kan verstoren dan je denkt
Een melding duurt een seconde, maar je aandacht heeft tijd nodig om terug te keren. Wat onderzoek zegt over smartphones en studeren, met 5 tips voor focus.
Je bent goed op dreef met je samenvatting. Dan licht je scherm op. Je kijkt even, het is maar een berichtje. Tien seconden later ben je terug bij je cursus. Toch voelt het anders: je moet de alinea opnieuw lezen en de draad is even weg. Dat is geen inbeelding. Onderzoek toont dat een melding meer van je aandacht vraagt dan die paar seconden.
Wat er gebeurt bij een onderbreking
Aandachtsresidu
Onderzoekster Sophie Leroy beschreef het begrip aandachtsresidu. Wanneer je van de ene taak naar de andere springt, schakelt je aandacht niet volledig mee. Een deel blijft bij het bericht, de foto of de vraag die je net zag. Daardoor heb je minder denkruimte voor je leerstof, ook als je fysiek al terug bent bij je cursus.
Een melding hoeft niet eens geopend te worden
In een experiment van Stothart en collega's (2015) voerden deelnemers een taak uit die volgehouden aandacht vroeg. Een deel van hen kreeg tussendoor een melding op hun smartphone, zonder ze te bekijken. Toch maakten zij duidelijk meer fouten. Alleen al het besef dat er iets binnenkwam, was genoeg om de aandacht te laten afdwalen.
Terugkeren kost tijd
Onderzoek van Gloria Mark (University of California, Irvine) naar onderbrekingen op het werk toonde dat mensen na een onderbreking vaak niet meteen terugkeren naar hun oorspronkelijke taak. Ze beginnen tussendoor aan iets anders. Gemiddeld duurde het meer dan twintig minuten voor ze echt terug waren. Mensen compenseerden door sneller te werken, maar ervoeren daarbij meer stress.
Een eerlijke kanttekening
Niet elk effect is even sterk. Een bekend onderzoek suggereerde dat de loutere aanwezigheid van een smartphone op tafel al denkkracht kost, maar latere studies vonden dat effect niet altijd terug. De effecten van meldingen en taakwisselingen zelf zijn wel goed gedocumenteerd. De boodschap is dus niet dat je smartphone slecht is, wel dat je met een paar slimme afspraken meer haalt uit dezelfde studietijd.
Vijf gewoontes voor meer focus
- Uit het zicht, uit het hoofd. Leg je smartphone tijdens een studieblok in een andere kamer of in je tas.
- Gebruik de focusmodus. Zet niet storen aan en laat enkel noodcontacten door.
- Werk in blokken. Kies blokken van 25 tot 45 minuten en plan daarna een korte pauze. In die pauze mag je berichten bekijken.
- Eén taak per blok. Bepaal vooraf wat je in dit blok afwerkt, bijvoorbeeld 'hoofdstuk 3 samenvatten'. Zo weet je precies waar je naar terugkeert.
- Maak het een gezinsafspraak. Spreek thuis af dat smartphones tijdens studietijd op een vaste plek liggen. Dat werkt makkelijker voor iedereen dan individuele wilskracht.
Wat levert het op?
Wie zonder onderbrekingen studeert, heeft vaak minder tijd nodig voor hetzelfde resultaat. Je leest een tekst één keer aandachtig in plaats van drie keer half. Dat geeft niet alleen betere punten, maar ook meer vrije tijd achteraf.
Hulp bij plannen en concentreren
In onze studiebegeleiding werken we samen met leerlingen aan een realistische planning en een werkplek die concentratie makkelijker maakt. Elke les volgen we op in een logboek, en ouders krijgen na elke les advies en opvolging. Neem contact op via het contactformulier of via www.hetstudentje.be.
